{"id":10797,"date":"2023-04-28T10:41:38","date_gmt":"2023-04-28T05:41:38","guid":{"rendered":"http:\/\/fyut.uz\/?p=10797"},"modified":"2023-04-28T10:41:38","modified_gmt":"2023-04-28T05:41:38","slug":"yangi-ozbekistonning-2022-2026-yillarga-moljallangan-taraqqiyot-strategiyasi-mavzusidagi-maqola-chop-etildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fyut.uz\/?p=10797","title":{"rendered":"\u201cYANGI O\u2019ZBEKISTONNING 2022\u20142026 YILLARGA MO\u2019LJALLANGAN TARAQQIYOT STRATEGIYASI\u201d mavzusidagi maqola chop etildi."},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n<\/figure>\n

<\/a>\u267b\ufe0f Prezidentimiz tomonidan yoshlarimizga yaratilayotgan shart-sharoitlardan unumli foydalangan holda texnikumning 1-bosqich «Davlat-huquqiy faoliyati» yo\u02bbnalishi, 20-22 guruh Muhammadjonov Ahadjon Azamjon o\u2018g\u2018li o\u02bbzining iqtidori, serqirra faoliyati bilan turli sohalarda o\u02bbtkazilgan konfirensiyalarda ko\u02bbplab yutuqlarni qo\u02bblga kiritmoqda.<\/p>\n

<\/a>\ud83d\udd39 Jumladan Turkiya, Istanbul \u201cTHEORY AND ANALYTICAL ASPECTS OF RECENT RESEARCH\u201d Xalqaro elektron-onlayn konferensiyalar jurnalining 14-aprel 9-sonida \u201cYANGI O\u2019ZBEKISTONNING 2022\u20142026 YILLARGA MO\u2019LJALLANGAN TARAQQIYOT STRATEGIYASI\u201d mavzusidagi maqolasi chop etildi.<\/p>\n

\n

<\/a>YANGI O\u2019ZBEKISTONNING 2022 \u2014 2026 YILLARGA MO\u2019LJALLANGAN TARAQQIYOT STRATEGIYASI<\/strong><\/p>\n

<\/a>«Yangi O\u2019zbekistonning 2022 \u2014 2026 yillarga mo\u2019ljallangan taraqqiyot strategiyasi» loyihasi. Bu keng ko\u2019lamli chuqur o\u2019zgarish hamda yangilanishlarning mantiqiy davomi, desak, mubolag\u2019a emas. Xo\u2019sh, buni nimalarda ko\u2019rish mumkin?<\/p>\n

<\/a>Avvalo, 94 ta milliy maqsadni qamrab olgan, yettita ustuvor yo\u2019nalishdan iborat Taraqqiyot strategiyasi islohotlarni yangi bosqichga olib chiqish orqali inson qadrini yuksaltirish va erkin fuqarolik jamiyatini yanada rivojlantirish asosida xalqparvar davlat barpo etishga yo\u2019naltirilgan.<\/p>\n

<\/a>Taraqqiyot strategiyasida inson kapitalini rivojlantirish ham ko\u2019zda tutilgan. Aslida ham inson kapitali Vatanimizda belgilanayotgan ulug\u2019vor rejalarning izchil hamda muvaffaqiyatli amalga oshirilishining asosiy omili.<\/p>\n

<\/a>Hozirgi davrda milliy inson kapitali hajmi jahonning taraqqiy etgan davlatlarida ular milliy boyligining 70 \u2014 80 foizidan ortig\u2019ini, rivojlanayotgan mamlakatlarda esa 50 foizdan ko\u2019proqni tashkil qiladi. Jumladan, AQShda bu ko\u2019rsatkich 95 trillion dollardan, Xitoyda 25 trillion dollardan ortgan va ular milliy boyligining 77 foiziga tengdir. Umuman, jahonda inson kapitali 365 trillion AQSh dollariga yetadi, bu dunyodagi jami boylikning 66 foizi bilan barobardir.<\/p>\n

<\/a>Yana bir muhim jihat, BMTning Taraqqiyot dasturi tomonidan e\u2018lon qilingan so\u2019nggi \u2014 2019 yilgi Inson kapitalini rivojlantirish indeksida O\u2019zbekiston 0,720 ko\u2019rsatkich bilan dunyoning 189 davlati o\u2019rtasida 106-o\u2019rinni egalladi. Bunda aholimizning tug\u2019ilgan paytida kutilayotgan umr ko\u2019rish davomiyligi 71 yil 7 oyga to\u2019g\u2019ri kelishi bashorat qilingan. 2019 yilda ta\u2018lim olishning o\u2019rtacha davomiyligi 11 yil 8 oyga, aholi jon boshiga to\u2019g\u2019ri keladigan yalpi ichki mahsulot 7142 dollarga teng bo\u2019lgan. Vatanimizning ushbu ko\u2019rsatkichlari Inson kapitalini rivojlantirishning yuqori indeksi darajasi qatoriga kiritilgan, biroq ana shu guruxdan o\u2019rin olgan mamlakatlarning o\u2019rtacha ko\u2019rsatkichidan pastdir.<\/p>\n

<\/a>Keyingi yillarda mamlakatimizda inson kapitalini yanada rivojlantirishga alohida e\u2018tibor berilayotganligini ta\u2018kidlash kerak. Hozirgi paytda Prezident maktablari, buyuk allomalarimiz nomi bilan ataladigan ixtisoslashtirilgan maktablar, ijod maktablari, Temurbeklar maktabi kabi zamonaviy va innovatsion ta\u2018lim maskanlari tashkil etilgan. Keyingi 5 yilda oliy ta\u2018limga qabul kvotasi 3 barobar oshirilib, 182 ming nafar yoshga, umumta\u2018lim maktablarini tugallaganlarning 28 foizi uchun talaba bo\u2019lish imkoniyati yaratildi. Vaholan- ki, 4 yil avval bu raqam atigi 9 foizni tashkil etardi.<\/p>\n

<\/a>Mamlakatimizda oliy ta\u2018lim muassasalarining soni 77 tadan 153 taga yetdi. Ularning 104 tasi davlat, 30 tasi chet el, 19 tasi nodavlat oliy ta\u2018lim muassasalaridir. O\u2019zbekistonda 22 ta davlatning 60 ta oliy ta\u2018lim muassasasi bilan qo\u2019shma ta\u2018lim dasturlari asosida bitiruvchilarga ikki tomonlama diplom berish yo\u2019lga qo\u2019yilgan. Agar yoshlarimiz 2018 yilda 15 ta chet el universitet va institutlarida ta\u2018lim olish imkoniyatiga ega bo\u2019lgan esa, 2021 yilda bunday oliy ta\u2018lim muassasalarining soni 58 taga yetgan. Bu ayni chog\u2019da o\u2019z samarasini berayotir.<\/p>\n

<\/a>O\u2019zbekistonda innovatsion texnologiyalarga asoslangan, yuqori qo\u2019shimcha qiymatga ega raqobatdosh mahsulotlar ishlab chiqaradigan zamonaviy korxonalar tashkil qilinyapti. Milliy iqtisodiyotimiz uchun sifat jihatidan mutlaqo yangi aerokosmik, quyosh energiyasi, «blokcheyn», yashil iqtisodiyot kabi sohalar shakllantirilmokda. Ilmiy tadqiqot va innovatsiya faoliyatining istiqbolli yo\u2019nalishlarini aniqlash, xorijning yetakchi ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan ixtisoslashtirilgan ilmiy-tajriba laboratoriyalari, texnoparklar va boshqa innovatsion tuzilmalar, erkin iqtisodiy zonalar tashkil etish, zamonaviy ilm-fan yutuqlarini ishlab chiqarishga joriy qilish yuzasidan tizimli chora-tadbirlar ko\u2019rilmokda.<\/p>\n

<\/a>Taraqqiyot strategiyasida 2026 yilgacha raqamli iqtisodiyotni tez rivojlantiradigan asosiy sohaga aylantirib, uning hajmini kamida 2,5 baravarga, elektrotexnika sanoatida esa yuqori qiymatli mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini 2 baravarga oshirish, yashil makon umummilliy loyihasini amalga oshirish, yashil iqtisodiyot texnologiyalarini barcha sohaga faol joriy etish ko\u2019zda tutilmokda.<\/p>\n

<\/a>Bu maqsadlarga erishishda ta\u2018lim sifatini tubdan oshirish, o\u2019rta ta\u2018lim tizimini zamon talablariga moslashtirish, oliy ta\u2018limga qamrov da- rajasini 50 foizga yetkazish, qabul ko\u2019rsatkichini kamida 250 mingga ko\u2019tarish, 10 ta salohiyatli oliy ta\u2018lim muassasasini jahonning «03» va «TNE» eng yaxshi universitetlari xalqaro reytinglariga kirishga maqsadli tayyorlash vazifalari qo\u2019yilgan.<\/p>\n

<\/a>2022 yilning o\u2019zida Navoiy, Samarqand, Surxondaryo, Qashqadaryo viloyatlari va Toshkent shahrida ka- mida bittadan nodavlat oliy ta\u2018lim muassasasini tashkil etish orqali ularning jami soni 34 taga yetkaziladi.<\/p>\n

<\/a>Shuningdek, Taraqqiyot strategiyasida Qoraqalpog\u2019iston Respublikasida 5 ta nufuzli mahalliy va xorijiy oliy ta\u2018lim muassasalarining filiallarini hamda Toshkent viloyatida 5 ming nafar talabaga mo\u2019ljallangan Nurafshon davlat universitetini tashkil etish ham rejalangan. Urganch davlat universiteti qoshida Muhammad Xorazmiy nomidagi xalqaro matematika markazi tashkil etiladi.<\/p>\n

<\/a>«El-yurt umidi» jamg\u2019armasi orqali erkin va ijodiy fikrlaydigan yoshlarni nufuzli xorijiy oliy ta\u2018lim muassasalariga o\u2019qishga yuborish ko\u2019lamini 2 baravarga oshirish hamda xorijiy davlatlarning eng nufuzli universitetlarida bakalavriat, magistratura va doktoranturada ta\u2018lim olishlarini yo\u2019lga qo\u2019yish ko\u2019zda tutilmoqda.<\/p>\n

<\/a>Taraqqiyot strategiyasida ta\u2018lim sifatini oshirish bo\u2019yicha belgilangan vazifalar doirasida 2022 yilda o\u2019rta ta\u2018lim tizimini zamon talablariga moslashtirish maqsadida umumiy o\u2019rta ta\u2018lim muassasalarida darsliklarni yangilash dasturini amalga oshirish, yangi o\u2019kuv o\u2019rinlari yaratish, maktab o\u2019quvchilarini kasb-hunarga o\u2019qitish bo\u2019yicha kasb o\u2019rganish istagidagi bitiruvchilarni davlat tomonidan kamida bir kasbni egallashiga ko\u2019maklashuvchi tizimni joriy qilish ko\u2019zda tutilgan.<\/p>\n

<\/a>Davlatimiz rahbari ta\u2018kidlaganlaridek, mamlakatimizda oliy ta\u2018limga o\u2019qishga kirishdagi korrupsiya deyarli yo\u2019q bo\u2019ldi. Lekin oliy ta\u2018lim muassasalari ichidagi korrupsiya hamon saqlanib qolmoqda. Ta\u2018lim tizimini, ayniqsa, oliy ta\u2018limni korrupsiya illatidan butkul halos etishimiz zarur. Bunga faqat targ\u2019ibot uchrashuvlarini ko\u2019paytirish, ijtimoiy so\u2019rovlar o\u2019tkazish bilan erishib bo\u2019lmasa kerak. Agar jamiyatda korrupsiyani yo\u2019qotsak, ta\u2018lim sifatini oshirsak, bu universitetlarimiz manfaatlariga xizmat qiladi, eng asosiysi, yoshlarimizga zamonaviy sifatli ta\u2018lim beriladi.<\/p>\n

<\/a>Ayni chog\u2019da qayd etish joiz, oliy ta\u2018lim muassasalarini bitirgan yoshlarning egallagan ixtisosliklari bo\u2019yicha ishga joylashish muammosi saqlanib qolayotganligi ham ma\u2018lum. Bozor iqtisodiyoti sharoitlarida oliy ta\u2018lim muassasalarining barcha bitiruvchilarini faqat davlat idoralari va tashkilotlari tomonidan ish bilan ta\u2018minlashning imkoniyatlari cheklangan.<\/p>\n

<\/a>Shu bois fikrimizcha, Taraqqiyot strategiyasiga yirik kompaniyalar, birlashmalar, boshqa ish beruvchilar tomonidan manzilli buyurtma asosida oliy ta\u2018lim muassasalariga milliy iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlari uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash tizimini ishlab chiqish va amalga oshirish vazifasini kiritish maqsadga muvofiq bo\u2019lardi.<\/p>\n

\n
<\/a><\/p>\n