{"id":10801,"date":"2023-04-28T13:39:28","date_gmt":"2023-04-28T08:39:28","guid":{"rendered":"http:\/\/fyut.uz\/?p=10801"},"modified":"2023-04-28T13:39:28","modified_gmt":"2023-04-28T08:39:28","slug":"huquqiy-davlatni-barpo-etish-mavzusidagi-maqola-chop-etildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fyut.uz\/?p=10801","title":{"rendered":"\u201cHUQUQIY DAVLATNI BARPO ETISH\u201d mavzusidagi maqola chop etildi."},"content":{"rendered":"
\n
<\/div>\n<\/figure>\n

<\/a>\u267b\ufe0f Prezidentimiz tomonidan yoshlarimizga yaratilayotgan shart-sharoitlardan unumli foydalangan holda texnikumning 1-bosqich «Sud-huquqiy faoliyati» yo\u02bbnalishi, 24-22 guruh o\u02bbquvchisi Tohirova Gulchiroy Qobiljon qizi o\u02bbzining iqtidori, serqirra faoliyati bilan turli sohalarda o\u02bbtkazilgan konfirensiyalarda ko\u02bbplab yutuqlarni qo\u02bblga kiritmoqda.<\/p>\n

<\/a>\ud83d\udd39 Jumladan, India, New Dehli \u201cSCIENCE AND INNOVATION IDEAS IN MODERN EDUCATION» xalqaro elektron-onlayn konferensiyalar jurnalining 20-aprel 4-sonida \u201cHUQUQIY DAVLATNI BARPO ETISH\u201d mavzusidagi maqolasi chop etildi.<\/p>\n

\n

<\/a>HUQUQIY DAVLATNI BARPO ETISH <\/strong><\/p>\n

<\/a>Annotatsiya:<\/strong> Mazkur maqolada huquqiy davlatning belgilari, huquqiy davlatda fuqarolarning huquq va erkinliklarining himoya qilinishi, bunday davlatni barpo etish tamoyillari haqida so\u2018z boradi. Shuningdek, huquqiy davlatni barpo etishning foydali natijalari hamda ushbu sohadagi yutuq va muammolar yuzasidan mulohazalar taqdim etilgan.<\/em><\/p>\n

<\/a>Kalit so\u2018zlar:<\/strong> huquqiy davlat, huquq, fuqaro, shaxsiy erkinlik, siyosiy faoliyat, madaniy faoliyat, iqtisodiy faoliyat, qonun ustuvorligi, fuqarolik jamiyati, demokratiya, iqtisodiy rivojlanish, jamiyat xavfsizligi, adolat.<\/em><\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlat (rule of law state) qonun va huquqiy hujjatlarning barcha fuqarolarga mos kelishi va ularning huquq va erkinliklariga qat\u2019iy rioya qilinishi talab etiladigan davlatdir.Huquqiy davlatda shaxsiy erkinlikni himoya qilish asosiy tamoyillardan biridir. Bu odamlarning shaxsiy hayotini o\u2018zgartiradigan qo\u2018llabquvvatlash va himoya qilishni o\u2018z ichiga oladi. Bunda fuqarolar shaxsiy erkinlikka ega bo\u2018lishi, siyosiy, madaniy va iqtisodiy faoliyatlarda qatnashishlari talab etiladi.<\/p>\n

<\/a>Bunday davlatda adolatsizlik va zulmni oldini olish tamoyillari muhim ahamiyatga ega bo\u2018lib, barcha insonlarga qarshi har qanday adolatsizlik, zulm va jinoyatlar oldi olinadi. Bu qonuniy huquqiy tizimni ijtimoiy adolatsizlik va zulmdan himoya qilish bilan bog\u2018liqdir.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatning asosiy tamoyillaridan biri xalqaro huquqqa rioya qilishdir. Huquqiy davlat xalqaro huquqni hisobga oladi va unda xalqaro huquqiy- normativ hujjatlariga rioya qilinishi talab etiladi.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatning asosiy tamoyillaridan yana biri davlat boshqaruv organlarining nazoratli va huquqiy tizimini amalga oshirishdan iborat. Huquqiy davlatda davlat boshqaruv organlari huquqiy tizimni amalga oshirish va adolatsizlik va zulmni oldini olish uchun kerakli qo\u2018llab-quvvatlashni taqdim etishi talab etiladi.<\/p>\n

<\/a>Bu asosiy tamoyillar huquqiy davlatning tuzilishi uchun katta ahamiyatga ega. Bu tamoyillar huquqiy davlatning xususiyatlari va uning maqsadlariga rioya qilishda muhim rol o\u2018ynaydi.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatning asosiy belgilari avvalo, qonun ustuvorligiga xosdir. Asosiy qonunning ustunligi shundan iboratki, davlat hokimiyati organlari, mahalliy o\u2018zini o\u2018zi boshqarish organlari, mansabdor shaxslar, fuqarolar va birlashmalar Konstitutsiya va boshqa barcha qonunlarga rioya qilishlari shart. Bu qonunlar hamma uchun \u2013 davlat rahbaridan tortib oddiy fuqarogacha majburiydir. Mansabdor shaxslarning o\u2018z vakolatlari doirasidan tashqariga chiqib, ortiqcha vakolatlarini amalga oshirishi qonun ustuvorligi tamoyilini buzadi. Qonun ustuvorligi fuqarolik jamiyatining majburiy mavjudligini nazarda tutadi, unda fuqarolar o\u2018zlarining, ko\u2018pincha bir-biridan farq qiladigan manfaatlarga ega bo\u2018lib, ularni individual ravishda yoki jamoat tashkilotlariga birlashish orqali ifoda etadilar. Fuqarolik jamiyati huquqiy davlatning ijtimoiy asosi bo\u2018lib, u o\u2018z navbatida fuqarolarning turli manfaatlarini uyg\u2018unlashtirishi kerak.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy munosabatlar tizimi, insonlar va tashkilotlar o\u2018rtasidagi mazmunli munosabatlar jamlanmasidir. Bu tizim huquqiy qabul qilishlar, shartnomalar, muvofiqlashuvlar, tartib-qoidalar, huquqiy talablarga rioya etish, mazmunli munosabatlar o\u2018tkazish va boshqalar kabi huquqiy amallardan iborat. Huquqiy munosabatlar tizimi yuridik shaxslar, davlatlar, shaxsiy huquqiy jismlar, xalqaro tashkilotlar, korporatsiyalar, siyosiy va ijtimoiy guruhlar kabi boshqa huquqiy subyektlar orasida uyg\u2018unlikni o\u2018rganadi va yo\u2018lga qo\u2018yadi. Huquqiy munosabatlar tizimi, insonlarning shaxsiy erkinliklari, huquq va majburiyatlari, turmush tarzi va kishilik jamiyatini himoya qilishga oid masalalar, xalqaro tashkilotlarda qatnashish, tijorat va savdo munosabatlari, davlatlar va xalqaro tashkilotlar o\u2018rtasida diplomatik munosabatlar, va boshqalar kabi turli sohalarda ishlatiladi.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlat bu, eng avvalo, qonun ustuvorligi, barcha fuqarolarning tengligi kafolatlangan demokratik davlatdir. Uning tashkil etilishi sud, ijro etuvchi va qonun chiqaruvchi hokimiyatga asoslangan. Davlat fuqarolari muayyan tartibga solinadigan huquq va erkinliklarga ega, hokimiyatni amalga oshirishda (vakillar orqali yoki bevosita) ishtirok etishlari mumkin. Bu faoliyat yuritayotgan siyosiy partiyalar va jamoat tashkilotlarining ancha rivojlangani, so\u2018z erkinligi, siyosiy va huquqiy madaniyatning yuksak darajasi tufayli mumkin bo\u2018ldi.<\/p>\n

<\/a>Inson haq va erkinliklarini himoya qilish, huquqiy davlatning asosiy maqsadlari va vazifalaridan biridir. Bu maqsadga erishish, insonlarning adolatsizlik, zulm va adolatsizlikka qarshi kurashishlarida mustahkamlikni ta\u2019minlashga, ularning insonparvarlik, erkinlik, adolat, barqarorlik va boshqalar kabi huquq va erkinliklarni qadrlashga, boshqalar bilan xalqaro munosabatlarda huquqiy munosabatlarda o\u2018zaro qarashlarni olib borishga yordam beradi.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatni barpo etishning foydali natijalari ko\u2018p masalalarni o\u2018z ichiga oladi. Bu natijalardan ba\u2019zilari quyidagilardir:<\/p>\n

<\/a>Adolat va yorliq. Huquqiy davlat insonlar orasida barqarorlik va yorliqni ta\u2019minlaydi. Bu erkinliklar tashqi va ichki xavf va qo\u2018rqinchlardan himoyalangan, va bu erkinliklarni taqiqlash, xorijiy mudofaa va xavfli jarohatlar ortidan tashqi xavf ko\u2018rsatkichlari hamda qonun tomonidan taqiqlanishi muammolari yuzaga kelmaydi.<\/p>\n

<\/a>Fuqarolarning huquqiy ta\u2019lim va ma\u2019lumotlarga erishishi. Huquqiy davlat fuqarolarga huquqiy ta\u2019lim va ma\u2019lumotlarga erishishni ta\u2019minlaydi, bu esa uning ta\u2019lim tizimining yuksak darajasiga yondashadi va insonlarning huquqiy ehtiyojlari va salohiyati, huquqiy tadqiqotlar va yuqori darajali huquqiy xizmatlarni qo\u2018llabquvvatlaydi.<\/p>\n

<\/a>Demokratiyaning rivojlanishi. Huquqiy davlat demokratiyaning rivojlanishi uchun kerakli sharoitlarni ta\u2019minlaydi, shu jumladan, barqarorlik, sharofat, erkinlik va insonlarga aynan shu erkinliklarni qo\u2018llashga imkon beradi. Huquqiy davlat demokratiyaning asosiy tushunchalaridan biri bo\u2018lgan fuqarolarning ijobiy rolini qo\u2018llab-quvvatlaydi.<\/p>\n

<\/a>Iqtisodiy rivojlanish. Huquqiy davlat iqtisodiy rivojlanishni ham ta\u2019minlaydi, bu esa xorijiy investitsiyalar va ishlab chiqarish sektori rivojlanishiga asoslanadi. Huquqiy davlat xususiy va tashqi investitsiyalarni jalb qilish, huquqiy bevosita va qat\u2019iy xizmatlarni taqdim etish, o\u2018zaro iqtisodiy munosabatlar va kontraktlar bo\u2018yicha huquqiy himoya ko\u2018rsatkichlarini ta\u2019minlaydi.<\/p>\n

<\/a>Jamiyat xavfsizligini ta\u2019minlash. Huquqiy davlat jamiyat xavfsizligini ta\u2019minlash uchun, huquqiy normativ hujjatlarga rioya qilish, qonun tomonidan belgilangan jarohatlar va xorijiy xavf va qo\u2018rqinchlardan himoyalash, huquqiy tarbiya tizimi, huquqiy tadqiqotlar va huquqiy xizmatlar ko\u2018rsatkichlari bilan ta\u2019minlanadi.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatni barpo etishning yutuqlari va muammolari quyidagilardir:<\/p>\n

<\/a>Yutuqlar:<\/p>\n

<\/a>Adolatli va huquqiy jamiyat yaratish. Huquqiy davlat insonlar orasida barqarorlik va erkinlikni ta\u2019minlaydi. Bu jamiyat insonlarning huquq va erkinliklarini qo\u2018llashiga imkon beradi va adolatli jamiyatni yaratishda muhim ahamiyatga ega.<\/p>\n

<\/a>Fuqarolarning huquqlarini qo\u2018llab-quvvatlash. Huquqiy davlat fuqarolarga huquqiy ta\u2019lim va ma\u2019lumotlarga erishishni ta\u2019minlaydi. Bu esa insonlarning huquqiy ehtiyojlari va salohiyatini oshiradi va jamiyatni yanada rivojlantiradi.<\/p>\n

<\/a>Demokratik va huquqiy normativ hujjatlar yaratish. Huquqiy davlat demokratiyaning rivojlanishi uchun kerakli sharoitlarni ta\u2019minlaydi. Bu esa huquqiy normativ hujjatlar yaratish va jamiyatda demokratiyaning rivojlanishiga qiziqishni oshiradi.<\/p>\n

<\/a>Muammolari:<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlatni o\u2018rnatishda qiyinchiliklar. Huquqiy davlatni o\u2018rnatishda qiyinchiliklar kelib chiqishi mumkin. Bunday holatda insonlarning huquqlarini ta\u2019minlash va adolatli jamiyatni yaratishga imkon beradigan huquqiy hujjatlar va ko\u2018rsatkichlar yuqori darajada muhimdir.<\/p>\n

<\/a>Jamiyatda ko\u2018p xil mamlakat turlari borligi va o\u2018zaro farq qilishi. Huquqiy davlatni o\u2018rnatishda jamiyatda ko\u2018p xil mamlakat turlari borligi va ularning huquqiy normativ hujjatlari va ko\u2018rsatkichlari farqlanishi va kelajakdagi huquqiy normativlar uchun bir-biriga qarshi turishi mumkin.<\/p>\n

<\/a>Huquqiy davlat xizmatlarining kamroq taqsimlanishi. Huquqiy davlat xizmatlari va ko\u2018rsatkichlarining qulay va tez taqsimlanishi lozim va muhimdir. Bunday holatda insonlar o\u2018z huquqlarini va erkinliklaridan foydalanishga imkon topishadi.<\/p>\n

<\/a>Xulosa qilib aytganda, huquqiy davlat barcha fuqarolarning huquqlarini himoya qiluvchi va ularning yashashda xavfsizlik va muvofiqligi ta\u2019minlaydigan davlat tizimi hisoblanadi. Huquqiy davlatning asosiy vazifalari huquqning og\u2018zaki tartibi va o\u2018zaro bog\u2018liqliklarni aniqlash, shaxsiy erkinlikni himoya qilish, huquqiy majburiyatlarga rioya qilish, adolatsizlik va zulmni oldini olish, davlat boshqaruv organlarining nazoratli va huquqiy tizimini amalga oshirish, siyosiy yoki iqtisodiy nazoratni oshirish va xalqaro huquqqa rioya qilishdir.<\/p>\n

<\/a>Foydalanilgan adabiyotlar:<\/strong><\/p>\n

<\/a>1. Odilqoriyev X. Davlat va huquq nazariyasi. Darslik. – \u0422.: Adolat, 2018<\/p>\n

<\/a>2. \u0418\u0441\u043b\u0430\u043c\u043e\u0432 3. \u041e\u0431\u0449\u0435\u0441\u0442\u0432\u043e. \u0413\u043e\u0441\u0443\u0434\u0430\u0440\u0441\u0442\u0432\u043e. \u041f\u0440\u0430\u0432\u043e. (\u0412\u043e\u043f\u0440\u043e\u0441\u044b \u0442\u0435\u043e\u0440\u0438\u0438). – \u0422.: \u0410\u0434\u043e\u043b\u0430\u0442, 2001<\/p>\n

<\/a>3.\u00a0Islomov Z.M. Davlat va huquq nazariyasi. – \u0422.: Adolat, 2007<\/p>\n

<\/a>4.\u00a0Ahmedshayeva M. Davlat mexanizmi va hokimiyatlar bo\u2018linishi. O\u2018quv qo\u2018llanma. – T.: TDYI, 2005<\/p>\n

<\/a>5.\u00a0Saburov N. Davlat va huquq nazariyasi. O’quv-uslubiy qo’llanma. – \u0422.: TDYI, 2008<\/p>\n

\n
<\/a><\/p>\n