{"id":9436,"date":"2022-04-04T15:59:54","date_gmt":"2022-04-04T10:59:54","guid":{"rendered":"http:\/\/fyut.uz\/?p=9436"},"modified":"2022-04-04T15:59:54","modified_gmt":"2022-04-04T10:59:54","slug":"zamonaviy-ta%ca%bclim-tizimini-rivojlantirish-va-unga-qaratilgan-kreativ-g%ca%bboyalar-takliflar-va-yechimlar-mavzusidagi-ko%ca%bbp-tarmoqli-34-sonli-respublika-ilmiy-onlayn-konfere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fyut.uz\/?p=9436","title":{"rendered":"\u201cZamonaviy ta\u02bclim tizimini rivojlantirish va unga qaratilgan kreativ g\u02bboyalar, takliflar va yechimlar\u201d mavzusidagi ko\u02bbp tarmoqli 34-sonli Respublika ilmiy-onlayn konferensiyasida texnikumning \u201cYuridik xizmat\u201d yo\u02bbnlishi, 1-bosqich 16-21 guruh o\u02bbquvchisi Po\u02bblatova Moxinur Nurali qizi \u201cTurkiston muxtoryati\u201d nomli maqolasi bilan qatnashdi."},"content":{"rendered":"

\u201cZamonaviy ta\u02bclim tizimini rivojlantirish va unga qaratilgan kreativ g\u02bboyalar, takliflar va yechimlar\u201d mavzusidagi ko\u02bbp tarmoqli 34-sonli Respublika ilmiy-onlayn konferensiyasida texnikumning \u201cYuridik xizmat\u201d yo\u02bbnlishi, 1-bosqich 16-21 guruh o\u02bbquvchisi Po\u02bblatova Moxinur Nurali qizi \u201cTurkiston muxtoryati\u201d nomli maqolasi bilan qatnashdi.<\/p><\/blockquote>\n

<\/a>Turkiston muxtoryati<\/strong><\/p>\n

<\/a>Annotatsiya: Ushbu maqolada biz Chor Rossiya hukumati davrida Qo\u02bbqon shahrida tuzilgan Turkiston muxtoryati hamda uning tarixiy ahamyati, tarkibi xaqida fikr mulohaza yuritiladi.<\/p>\n

<\/a>Kalit so\u02bbzlar: Militsiya, yaxudiylar, jamoat, mahalliy, syezd, ta\u02bcsis majlisi, hay\u02bcat.<\/p>\n

<\/a>Turkiston muxtoriyati 1917-yil 27-noyabrdan 1918-yil 19-fevral sanasigacha Turkiston mintaqasida tashkil topgan dastlabki demokratik Davlatdir. 1917-yil 26-noyabrda Qo\u02bbqon shahrida O\u02bblka musulmonlarining 4-favqulodda syezdi ish boshlaydi. Unda o\u02bblkaning barcha mintaqalari va ko\u02bbpgina jamoat tashkilotlaridan 200 nafardan ortiq vakil xozir bo\u02bbldi. Kun tartibiga o\u02bblkani boshqarish shakli, Turkiston Markaziy musulmonlar sovetini qayta saylash, Turkiston ta\u02bcsis majlisi, militsiya, moliya va boshqa masalalar qo\u02bbyildi.<\/p>\n

<\/a>Mandat komissiyasining a\u02bczosi T.Norbo\u02bbtabekov syezd qatnashchilarining tarkibi haqida axborot berdi. Unga ko\u02bbra syezda Farg\u02bbonadan-100 nafar, Sirdaryodan-22 nafar, Samarqanddan-21 nafar, Buxorodan-4nafar, Kaspiy orti Davlatidan-1 nafar vakillar qatnashdi. Shuningdek viloyat vakillaridan tashqari syezda \u201cSho\u02bbroi Islom\u201d, \u201cSho\u02bbroi Ulamo\u201d, musulmon xarbiylari kengashi, O\u02bblka yaxudiylar jamiyati va mahalliy yahudiylar vakillari qatnashdilar. Mahmudxo\u02bbja Bexbudiy o\u02bbz chiqishida syezdning xuquqiy jixatdan qonuniyligi haqida shunday degandi \u201cSyezd qarorlari shuning uchun ham katta mavqega sazovorki, unda Turkistonning ovro\u02bbpalik aholisi vakillari ham qatnashmoqda\u201d. Bexbudiyning ta\u02bckidlashicha, hay\u02bcatni shunday tuzish kerakki, unga turli musulmon guruhlari bilan bir qatorda rus, yahudiy va boshqa halqlarning vakillari kiritilsin. Syezda qatnashayotgan vakillar bu fikrni qo\u02bbllab-quvatladilar. Muhokamadan keyin 13 nafar kishidan iborat hay\u02bcat saylashga kelishib olindi. Ochiq ovoz bilan hay\u02bcat a\u02bczoligiga quyidagilar saylandilar: M.Cho\u02bbqayev, U.Xo\u02bbdjayev, Yu.Agayev, S.Akayev, S.Garsfeld, O.Maxmudov, A.O\u02bbrazayev, I.Shoahmedov, Kishchinboyev, Kamol Qozi, Abdul Badin, Tiliyev, Karimboyev.<\/p>\n

<\/a>Mazkur quriltoy tinimsiz 3 kun faoliyatti davomi yakunida Turkiston Muhtoriyatini tuzishga muvaffaq bo\u02bblishdi. Yangidan tuzilgan davlat Turkiston Muhtoriyati deb ataladigan bo\u02bbldi.<\/p>\n

<\/a>Ta\u02bcsis majlisi chiqarilgunga qadar hokimiyat to\u02bblig\u02bbicha Turkiston Muvaqqat Kengashi va Turkiston Xalq Majlisi qo\u02bblida bo\u02bblishligi takidlandi.<\/p>\n

<\/a>Quriltoyda Turkiston Muxtoriyati Muvaqqat Kengashi \u2013 nukumati tuzildi. Uning tarkibiga 12 kishidan iborat a\u02bczolar saylandi:<\/p>\n

<\/a>1. Muhammadjon Tanishboyev \u2013 Bosh vazir, Ichki ishlar vaziri.<\/p>\n

<\/a>2. Islom Shoahmedov \u2013 Bosh vazir o\u02bbrinbosari.<\/p>\n

<\/a>3. Mustafo Cho\u02bbqayev \u2013 Tashqi ishlar vaziri keyinroq Bosh vazir.<\/p>\n

<\/a>4. Ubaydullo Xo\u02bbjayev \u2013 Harbiy vazir.<\/p>\n

<\/a>5. Yurali Agayev \u2013 yer va suv boyliklari vaziri.<\/p>\n

<\/a>6. Obidjon Mahmudov \u2013 oziq-ovqat vaziri.<\/p>\n

<\/a>7. Abdurahmon O\u02bbrazayev \u2013 Ichki ishlar vazirining o\u02bbrinbosari.<\/p>\n

<\/a>8. Solomon Garsfeld \u2013 Moliya vaziri.<\/p>\n

<\/a>Hukumat tarkibida yana to\u02bbrt nafar \u2013 yevro\u02bbpalik aholi orasidan nomzodlar ko\u02bbrsatilgach, keyinchalik kiritilishi belgiladi. Shuningdek, bu hukumatda Saidnosir Mirjalol o\u02bbg\u02bbli xazinachi lavozimini egalladi.<\/p>\n

<\/a>Quriltoy qatnashchilari oliyjanoblik ko\u02bbrsatib demokratik yo\u02bbldan yurishdi. Muhtoriyat vujudga kelishi bolsheviklarning mahalliy millatlarni mensimaslikka asosolangan mustamlakachilik siyosatiga muayyam javob bo\u02bbldi. Muxtoriyatning tarixiy axamiyatishundaki 53 yil davomida quvg\u02bbinga uchragan Turkistondagi o\u02bbzbek davlatchiligining qayta tiklanishi sifatida dunyoga keldi. Muhtoriyat o\u02bbzining mohiyati bilan milliy millatlarning manfaatini ifoda etagan.<\/p>\n

<\/a>Shuni hulosa qilish kerakki halqimiz Chor hukumati zulmiga shunchaki qarab turmagan, ulardan tinimsiz hoh kuch bilan hoh siyosiy jihatdan mustaqillikka intilagan. Buning natijasi olaroq Turkiston muhtoriyatini tuzdi va 72 kunlik faoliyati davomida Muhtoriyat halq manfati yo\u02bblida ishladi.<\/p>\n

<\/a>Foydalanilgan adabiyotlar:<\/p>\n

<\/a>1. M.Jo\u02bbrayev va boshqalar O\u02bbzbekiston sovet Mustamlakachilik davrida 2-kitob \u201cSharq\u201d nashryoti-matbaa konserni bosh tahririyati Toshkent- 2000<\/p>\n

<\/a>2. Q.Usmonov O\u02bbzbekiston tarixi \u201cSharq\u201d nashryoti-matbaa aksiyadorlik kompaniyasibosh tahririyati Toshkent- 2014<\/p>\n

<\/a>3. B.Eshov O\u02bbzbekiston dpvlat va maxalliy boshqaruvi tarihi Toshkent- 2014<\/p>\n

\n
\n