{"id":9794,"date":"2022-06-15T18:33:21","date_gmt":"2022-06-15T13:33:21","guid":{"rendered":"http:\/\/fyut.uz\/?p=9794"},"modified":"2022-06-15T18:33:21","modified_gmt":"2022-06-15T13:33:21","slug":"9794","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fyut.uz\/?p=9794","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"
\n

\u201cSo\u2018ngi ilmiy tadqiqotlar nazariyasi\u201d ilmiy-uslubiy elektron-onlayn jurnalining 2-sonida texnikumning 2-bosqich \u201cDavlat-huquqiy faoliyati\u201d yo\u2018nalishi 1-20 guruh o\u2018quvchisi Anvarjonov Abrorjon Akmaljon o\u02bbg\u02bblining \u201cHuquqiy ong va huquqiy madaniyat\u201d nomli maqolasi chop etildi.<\/strong><\/p>\n<\/section>\n

<\/a>HUQUQIY ONG VA HUQUQIY MADANIYAT <\/strong><\/p>\n

<\/a>Anvarjonov Abrorjon Akmaljon o\u02bbg\u02bbli Farg’ona viloyati yuridik texnikumi o ‘quvchisi<\/strong><\/p>\n

<\/a>
\nAnnotatsiya:<\/strong> Ushbu maqolada Huquqiy ong bu jamiyatda kishilarning huquq to\u2018g`risidagi qarashlari haqida, huquqiy ong nima ekanligi haqida, huquqiy madaniyat nima ekanligi haqida so`z boradi. Kalit so`zlar:<\/strong> huquq, huquqiy ong, huquqiy madaniyat, jamiyat, siyosiy, munosabatlar, din axloq. <\/em><\/p>\n

<\/a>Huquqiy ong bu jamiyatda kishilarning huquq to\u2018g`risidagi qarashlaridir, chunki
\nhuquqiy normalar jamiyatning iqtisodiy, siyosiy va madaniy hayotida kishilar o\u2018rtasida
\nturli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda muhim rol o\u2018ynaydi.Huquq normalari
\nbilan ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda huquqiy ong ya\u2018ni kishilarning huquqni
\nbilishligi, huquq normalarini bajarishligin katta ahamiyatga egadir.Huquqiy ong
\njamiyatda ijtimoiy ongning boshqa shakllaridan \u2013 falsafa, siyosat, din, axloqdan farq
\nqiladi. U jamiyatda ijtimoiy ongning maxsus shakli bo\u2018lib hisoblanadi, chunki huquqiy
\nong keng tushuncha bo\u2018lib, jamiyatda huquqiy normalarni qabul qilish, ularni
\nturmushda qo\u2018llash, huquq to\u2018-0risida bilimlarning, ya\u2018ni huquqiy madaniyat va
\nhuquqiy tarbiya to\u2018-risidagi murakkab ijtimoiy vazifalarni o\u2018z ichiga oladi.
\nHuquqiy ong huquq bilan uzviy ravishda bo-liq.Huquqiy ong va huquqning
\nmunosabatlari uning quyidagi xususiyatlarida namoyon bo\u2018ladi:
\njamiyatda huquqiy ong qonun va boshqa huquq normalarini qabul qilishda turli \u2013
\noyalarni rivojlantirishda, ularni qabul qilishda muhim rol o\u2018ynaydi.
\nJamiyatda huquqiy ong barcha fuqarolarning, davlat organlarini, ayniqsa huquqni
\nmuhofazo\u2018a qiluvchi idoralar, sud , prokuratura, ichki ishlar idoralari, milliy xavfsizlik
\nxizmati, adliya organlari va mansabdor shaxslarni huquqni hayotda to\u2018g’ri qo\u2018llash
\nuchun ular bilan turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishda muhim ahamiyatga
\nega.
\nJamiyatda huquqiy ong amadlagi davlatning harakatda bo\u2018lgan huquqning
\nhuquqiy me\u2018yorlarini tartibga solishda, kodifikatsiya qilishda muhim rol o\u2018ynaydi.
\nJamiyatda huquqiy ong boshqa ijtimoiy ong shakllaridan huquq, majburiyat,
\nburch, huquqbuzarlik va unga qo\u2018llaniladigan jazo choralari bilan farq qiladi.
\nHuquqiy ong davlatning huquqiy normalarni qabul qilish, huquqiy
\ntashabbuskorlik faoliyatini amalga oshirishda, huquqiy normalarni turmushda
\nqo\u2018llashda ular bilan kishilar o\u2018rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tarbibga solishda
\nkatta ahamiyatga ega. Chunki davlat miyyosidagi har qanday qonun va boshqa
\nhuquqiy normalar qabul qilishdan oldin huquqshunos mutaxassislar tomonidan o\u2018rganilib chiqiladi. Shuning uchun huquqshunoslar siyosat va amaliyotni yaxshi bilsa, qabul qilinadigan huquq me\u2018yorlari shunchalik mustahkam bo\u2018ladi.
\nO\u2018zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan so\u2018ng fuqarolarning huquqiy
\nongliligi natijasida, huqushunos olimlarning faol ishtirokida bozor iqtisodiyotining
\nhuquqiy asosini yaratuvchi ko\u2018pgina qonunlar, Kodekslar qabul qilindi.
\nHuquqiy ong huquq to\u2018g`risidagi kishilarning qarashlarini o\u2018rgatar ekan, u o\u2018zining
\ntuzilishiga egadir, ya\u2018ni huquiy mafkura va huquqiy psixologiyadan iborat.
\nHuquqiy mafkura deganda, jamiyatdagi turli sinflarning, tabaqa millat va
\nelatlarning huquq to\u2018g`risidagi qarashlari tushuniladi. Jamiyatda qabul qilinadigan
\ndavlatning asosiy qonuni Konstitutsiya va boshqa qonunlar, huquqiy normalar
\njamiyatdagi millatlar va elatlar manfaati nuqtai nazaridan qabul qilinadi. Huquqiy
\nmafkura har bir davlatda huquqdan tashqari, huquqshunoslik fanlarini ham o\u2018z ichiga
\noladi.
\nHuquqiy psixologiya deb jamiyatdagi har bir kishining huquq to\u2018g`risidagi
\nqarashlari, bilimlari tushuniladi. Uning paydo bo\u2018lishi va rivojlanishida jamiyatdagi
\nbarcha ijtimoiy guruhlar va kishilar qatnashadi. SHuning uchun huquqiy mafkura va
\nhuquqiy psixologiya bir biri bilan bo-liqdir.
\nJamiyatda huquqiy ongni rivojlantirishda, huquqiy normalarni qabul qilishda
\nhuquqiy mafkura asosiy hal qiluvchi rol o\u2018ynaydi.Chunki huquqiy mafkurajamiyatdagi
\nhuquqiy ustqarmaning mavjudligini, talabga javob berishini, huquqiy normalarning
\nkishilar o\u2018rtasidagi turli ijtimoiy munosabatlarni tartibga solib mustahkamlashga va
\nrivojlantirishga katta yordam beradi.
\nHuquqiy psixoloigya huquqiy mafkurani ta\u2018minlab turuvchi ozuqadir.Chunki u
\nhuquq to\u2018g`risida alohida shaxslarni va jamoatchilikning huquqiy ongidan tashkil
\ntopgan.
\nHuquqiy madaniyat kishilarning huquq to\u2018g`risidagi bilimga , qonunga bo\u2018lgan hurmati,
\nhuquqiy me\u2018yorlarni bajarishi, ularga amal qilmaganda huquqbuzarliklar sodir qilinsa,
\ntegishli jazo choralari olishiga aytiladi.
\nO\u2018zbekistonda demokratik huquqiy davlatni shakllantirish jamiyat, mansabdor
\nshaxslar va fuqarolarning huquqiy madaniyatini oshirishni talab qiladi. SHuning uchun
\nhuquqiy davlatning muhim beligsi-bu huquqiy madanyatdir.O\u2018zbekistonning bozor
\niqtisodiyotiga o\u2018tishi turli demokratik islohotlarni o\u2018tkazishlarni talab qiladi. Bu esa
\nfuqarolarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyatini rivojlantirishni talab
\nqiladi.Huquqiy madaniyat umuminsoniy madaniyatning bir qismi hisoblanadi. Unda
\nkishilar qanchalik madaniyatli bo\u2018lsa, qanchalik huquq normalari va qonunlarni bilsa,
\nyuridik adabiyotlarni bilib ularga amal qilsa, shunchalik huquq buzilishi kam bo\u2018ladi.
\nSHuning uchun respublikamizda kishilarning huquqiy madaniyatini oshirishga katta
\ne\u2018tibor berilmoqda. Jumladan, Oliy Majlisnnig X sessiyasi jamiyatda huquqiy
\nmadaniyatni yuksaltirish to\u2018g`risida dastur qabul qildi. Bu dasturda mamlakat
\nmiqyosda aholining huquqiy madaniyatini rivojlantirish va , huquqiy savodxonligini
\noshirish, huquqiy tarbiyani yaxshilash, yuridik adabiyotlarni ko\u2018paytirish, xalqning
\nyuridik sohada bilimlarini oshirishga katta e\u2018tibor berib, kishilarni huquqiy ongini
\nrivojlantirish masalasi qo\u2018yildi. Bu borada O\u2018zbekiston respublikasining hozirgi bozor
\niqtisodiyoti munosabatlariga o\u2018tish davrida huquqiy demokratik davlat qurishda,
\nqonunchilikni mustahkamlashda va turli ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy islohotlar
\no\u2018tkazish uchun aholini huquqiy jihatdan tarbiyalash va huquqiy madaniyatini
\nrivojlantirish muhim rol o\u2018ynadi. Shuning uchun hukumat tomonidan huquqiy
\ntarbiyani yaxshilash, huquqshunos kadrlarni tarbiyalash va jamoatchilik fikrini
\no\u2018rganish ishini yaxshilash haqida maxsus farmonlar qabul qilindi. Bu farmonlarda
\nRespublika miqyosida aholini huquqiy tarbiyalash va huquqiy madaniyatin oshirish
\ndavlat siyosatining asosiy yo\u2018nalishlaridan biri deb belgilandi.<\/p>\n

<\/a>FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YHATI:
\n1. Tojihonov Y. Huquqiy mafko\u2018ra va qonunga itoatkorlik. T. 1995 .
\n2. Boboyew H.B,Odilqoriyev H. T.Davlat ua huquq nazariyasi. T. \u00abIqtisodiyot va
\nhuquq dunyosi\u00bb 2000 y
\n3. Konstitsiya ua qonunlar ustunligi- O\u2018zbekiston taraqqiyotining kafolati. (1999
\nyil 17 noyabr ilmiy amaliy konferentsiya materiallari) T., \u2015Adolat 2000 y.
\n4. Saidov A. Tojinonov U. Huquq nazariyasi. T. Adolat. 2001 y.
\n5. Saidov A. Tojinonov U. Huquqiy madaniyat nazariyasi. T.IIB. \u2015Akademiya,
\n1998.<\/p>\n

\n
\n